<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>İstanbul&#8217;un Fethi &#8211; Mustafa Armağan &#8211; Kişisel Web Sitesi</title>
	<atom:link href="http://www.mustafaarmagan.com.tr/etiket/istanbulun-fethi/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>http://www.mustafaarmagan.com.tr</link>
	<description>Tarihle Birlikte Düşünmek...</description>
	<lastBuildDate>Fri, 03 May 2013 08:33:52 +0000</lastBuildDate>
	<language>tr</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=6.0.8</generator>

<image>
	<url>http://www.mustafaarmagan.com.tr/wp-content/uploads/2017/11/cropped-mustafa-armagan-icon-32x32.png</url>
	<title>İstanbul&#8217;un Fethi &#8211; Mustafa Armağan &#8211; Kişisel Web Sitesi</title>
	<link>http://www.mustafaarmagan.com.tr</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Fatih&#8217;in Kürt hocası</title>
		<link>http://www.mustafaarmagan.com.tr/genel/fatihin-kurt-hocasi/</link>
					<comments>http://www.mustafaarmagan.com.tr/genel/fatihin-kurt-hocasi/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Mustafa Armağan]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 03 Jun 2012 09:17:04 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Genel]]></category>
		<category><![CDATA[Yazılar]]></category>
		<category><![CDATA[Fatih Sultan Mehmed]]></category>
		<category><![CDATA[Fatih ve Fetih]]></category>
		<category><![CDATA[İstanbul'un Fethi]]></category>
		<category><![CDATA[Molla Gürani]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://www.mustafaarmagan.com.tr/?p=5325</guid>

					<description><![CDATA[İstanbul&#8217;un fethinin 559. yıldönümünü mü kutladık, yoksa 576. yıldönümünü mü? Bakıyoruz takvime ve 2012&#8217;den 1453&#8217;ü çıkarınca 559 kalıyor. Şu soruyu ekliyorum hemen: Fatih&#8217;in cebindeki günlüğünde Fetih günü için hangi tarih vardı? Tabii ki Miladi takvimle 1453 değil, Hicri takvimle 857 yazılıydı. Yani Fatih ve övülmüş askerleri için fetih tarihi 857&#8217;dir. Hicretin 1433. yılında yaşayan ama bunu idrak etmeyen bizler için 576 &#8216;Müslüman senesi&#8217;nin bu müjdelenmiş şehirde yaşandığını düşünmek epeyce zor olmalı, zira Ahmet Haşim&#8217;in &#8220;Müslüman saati&#8221; yazısında anlattığı yaklaşan vahamet, bugün kendini Fatih&#8217;in safında zannedenleri dahi vurmuş durumdadır. 6. yüzyılda Bodur Denis adlı keşişin yaptığı bir takvimle Fatih&#8217;i ve &#8220;Fetih ruhu&#8221;nu nasıl anlatabilir ve anlayabilirsiniz ki? Böylece onu, ait olduğu Hicret düzleminden kopartıp üstelik yendiği medeniyetin dünyasına kilitlemiş olmuyor musunuz? İyi ama &#8216;bu Fatih&#8217; kimin Fatih&#8217;idir ve size mesajını bu kadar kilit altındayken nasıl verecektir? Aynı şekilde Fatih&#8217;i Türklüğe sabitlemek ve sadece Türklerin gurur duyacağı bir büyük hamlenin öznesi yapmak da onu, gerçekte ait olmadığı bir başka hapishaneye sokmak olacaktır. Fatih soyu itibarıyla elbette Türk&#8217;tür. Ama ya çevresi? Türk de, Arap da, Rumeli kökenli de, Kürt de, Afgan da Osmanlı Devleti&#8217;ne hizmetleri ölçüsünde değer kazanırdı. Mesela Fatih&#8217;in yetişmesini anlatırken Molla Gürani adlı hocasından söz etmeden geçmeyiz ama onun milliyeti üzerinde nedense durmayız. Bunun gerçek sebebi, ecdadımızın milliyet meselesine bizimki gibi takıntılı olmamasıdır. Bu yazımızda Şehzade Mehmed&#8217;i sopasıyla dövdüğü ve Kur&#8217;an&#8217;ı hatmettirdiği kaynaklarda geçen Molla Güranî&#8217;nin milliyeti ve hayatıyla ilgili kısa bir yolculuğa çıkarmak istiyorum sizi. Asıl hedefim, Fatih&#8217;i, içine sıkıştırdığımız o dar &#8216;ulusal&#8217; çerçeveden çıkartıp ne denli kuşatıcı bir bakışa sahip olduğunu gösterebilmek. Molla Güranî&#8217;nin nerede doğduğu konusunda farklı görüşler var. Birçok Osmanlı kaynağı &#8220;Güran&#8221;da doğduğunu yazmakta. Ancak Güran neresidir? Tam olarak tespiti mümkün değil. Çağdaşı olan Sehavî&#8217;nin verdiği bilgiye göre 1410-11&#8217;de Kuzey Irak&#8217;taki Şehrizor&#8217;un Güran kasabasında doğmuştur. Ancak Güran&#8217;ın nerede bulunduğu konusunda görüşler muhtelif. Bazıları onun İran&#8217;daki İsferayin&#8217;in bir köyü olduğunu kaydediyor. Diğer taraftan çağdaşı Bikaî, Molla Güranî&#8217;nin kendisine bizzat Diyarbakır civarındaki Hiler köyünde doğduğunu söylediğini naklediyor. &#160; Molla Güranî&#8217;nin (oturan) Taşköprülüzade&#8217;nin &#8220;Şakâyık&#8221;ında mevcut minyatürü. Doç. Dr. Sakıp Yıldız&#8217;ın dikkatini Köprülü Kütüphanesi&#8217;nde 1119 numara ile kayıtlı Bikî&#8217;nin &#8220;Unvânu&#8217;z-Zaman&#8221; adlı eserindeki şu ilginç cümle çekmiş: &#8220;Bana söylediğine göre 813 (1410-11) senesinde Hiler&#8217;de doğmuştur, ona bağlı olan Gûrân&#8217;da değil.&#8221; Bu bilgiden yola çıkan Yıldız, Molla Güranî&#8217;nin, Diyarbakır&#8217;ın Ergani ilçesine bağlı Hiler köyünden ve Türk olduğunu iddia ediyor. O zaman şu soru cevaplanmayı beklemektedir: Neden &#8220;Hilerî&#8221; değil de &#8220;Güranî&#8221; olarak isimlendirilmiş, kendisi de imzasını neden bu şekilde atmayı tercih etmiştir? Bu sorunun tatminkâr bir cevabı verilebilmiş değil. Geçen kış Diyarbakır&#8217;da bulunan Mehmet Güran adlı torunuyla konuştuğumda bana Molla Güranî&#8217;nin soyunun aslen Türk olduğunu fakat sonradan Kürtleştiklerini anlatmıştı. Ancak aynı sülaleden Avukat Mustafa Güran, Arap olduğunu, Diyarbakır&#8217;da halk arasında &#8220;Deşt-i Gevran&#8221; olarak bilinen Gevran Ovası&#8217;na yerleştiklerini iddia ediyor. Anlaşılan, bu konuda aile arasında da bir birlik sağlanabilmiş değil. Köken sorunu her zaman karışıktır. Ancak benim kanaatim, gerek sert ve bükülmez karakteri, gerekse Şafiî mezhebine mensup oluşu (ki Sultan II. Murad&#8217;ın arzusu üzerine Hanefiliğe geçmiştir, ancak uzmanlar kitaplarında Şafiî mezhebine sadık kaldığı kanaatindedir), dolayısıyla Kürt asıllı olma ihtimali yüksektir. 20. yüzyılın büyük biyografi yazarı Zîrikli de &#8220;Şehrizor ehlinden Kürt asıllı&#8221; diyerek Fatih&#8217;i yetiştiren hocanın milliyetini belirtmek ihtiyacını duymuştur. Taşköprülüzade&#8217;nin &#8220;Şakâyık-ı Nu&#8217;mâniyye&#8221;de zikrettiği birkaç fıkra, Molla Güranî&#8217;nin karakteri hakkında ipuçları yakalamamızı sağlıyor. Manisa&#8217;da bulunan geleceğin &#8220;Fatih&#8221;ine hoca olarak tayin edilen sert mizaçlı ve heybetli Molla Güranî, elinde değnekle Şehzadenin odasına girer ve emirlerine karşı gelirse onu döveceğini söyler. Şehzade Mehmed gülünce ilk dayağını &#8220;bir güzel&#8221; yer ve kısa zamanda bu eli sopalı hocanın sıkı bir talebesi olur, Kur&#8217;an-ı Kerim&#8217;i onun yanında hatmeder. Sultan Murad ise ödül olarak kendisine paha biçilmez hediyeler gönderir. Tahta geçince Fatih kendisine veziriazamlık teklif eder. Molla Güranî bu devletlû olma teklifini, göreve kapısında bekleyenleri getirmesi tavsiyesiyle nazikçe reddeder. Bunun üzerine kazaskerliğe getirilir ama orada da rahat durmaz. Padişaha sormadan tayinlerde bulununca azledilip Bursa kadılığına atanır. Orada da padişahın gönderdiği şeriata aykırı bir fermanı, getiren çavuşun gözü önünde yırtıp atınca veya yakınca, üstüne üstlük getireni de dövünce kadılıktan azledilir. Bir süre ortalıktan kaybolmak için hacca gider, dönüşte yine Bursa kadılığına atanır. Hatta onun ilim ve dinin haysiyetini korumaya ne kadar hassasiyet gösterdiğini anlayan Fatih, bu defa maaşını da artırır. Ardından Molla Hüsrev&#8217;in yerine, bazılarının Şeyhülislamlık dediği İstanbul kadılığına getirilir (1462-63; Taşköprüzade&#8217;ye göre 5 yıl sonra). Vefatına kadar bu görevinde kalacaktır. Molla Güranî kendisini kabre koyacakları vakit ayağından tutarak mezarın kenarına kadar sürüklemelerini ve sonra defnetmelerini vasiyet etmiştir. Tabii kimse buna cesaret edemez. Mübarek naşını bir hasırın üstüne koyup sürüyerek kabri başına getirip defnederler. Görenler cenazenin muazzam bir kalabalıkla kaldırıldığını yazmaktadır. Kimseye eyvallahının olmaması, kendi hocalarını eleştirmekten çekinmemesi, Kahire&#8217;de bir âlimle mahkemeye düşecek denli sert bir kavgaya tutuşması, Fatih&#8217;e dahi ismiyle hitap etmesi gibi örnekler de gösteriyor ki, o, karakteriyle adeta 5 asır önce Bediüzzaman Said Nursî&#8217;yi müjdelemektedir. 03 Haziran 2012, Pazar]]></description>
		
					<wfw:commentRss>http://www.mustafaarmagan.com.tr/genel/fatihin-kurt-hocasi/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>5</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>&#8216;Büyük Fetih&#8217;in ışığında Fetih 1453</title>
		<link>http://www.mustafaarmagan.com.tr/genel/buyuk-fetihin-isiginda-fetih-1453/</link>
					<comments>http://www.mustafaarmagan.com.tr/genel/buyuk-fetihin-isiginda-fetih-1453/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Mustafa Armağan]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 19 Feb 2012 06:49:54 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Genel]]></category>
		<category><![CDATA[Yazılar]]></category>
		<category><![CDATA[Fetih 1453]]></category>
		<category><![CDATA[İstanbul]]></category>
		<category><![CDATA[İstanbul'un Fethi]]></category>
		<guid isPermaLink="false">http://www.mustafaarmagan.com.tr/?p=4930</guid>

					<description><![CDATA[Beklenen film 16 Şubat günü saat 14.53&#8217;te başlayacaktı. İlk sahneler istisnasız hepimize &#8220;İyi ki gelmişim&#8221; dedirtti. Önce &#8220;İstanbul mutlaka fetholunacaktır&#8221; diye başlayan hadis-i şerifin ışığında Medine&#8217;ye odaklandık ve emri alan ashab-ı kiramın açtığı kapıdan çıkıp Şehzade Mehmed&#8217;in Edirne Sarayı&#8217;nda doğumuna tanıklık ettik. Bu, nicedir yazıp durduğum, İstanbul&#8217;un fethinin sağlıklı bir tarihî zemine oturtulması adına son derece umut verici bir başlangıçtı. Zihnimizdeki &#8216;acaba&#8217;lar uçup gitmişti; koltuklarımıza daha rahat yerleşebilirdik. İlk kırılma, surlara sancağı dikmesi dışında tamamen meçhulümüz olan Ulubatlı Hasan&#8217;ı Fatih&#8217;in kılıç hocası olarak gördüğümüz sahnede başladı ve o andan itibaren bir Ulubatlı-Fatih rekabetidir başladı. Ne yalan söyleyelim, daha renkli bir karakter kazandırılan Ulubatlı&#8217;nın, ışıklar yanınca Fatih&#8217;ten daha fazla akıllarda kaldığını fark ettik. Baştan şunu söyleyeyim ki, &#8220;Fetih 1453&#8243;ü genel anlamda olumlu ve etkileyici buldum. Fetih hadisiyle başlaması ve onu Fatih&#8217;in doğumuyla sıkı sıkıya ilişkilendirmiş olması, filme Asr-ı Saadet&#8217;e uzanan müthiş bir derinlik kazandırıyor ve şimdiye kadar yapılan Fetih filmlerinin kesinlikle üstüne çıkartıyordu. Bence filmdeki en etkili sahnelerden biri, göçük altında kalan lağımcıların, Bizanslıların kılıçlarıyla can vermektense barut fıçılarını ateşleyerek o anı gerçek bir trajediye dönüştürmeleriydi. Filmin mesajı, bu tipte bir prodüksiyondan beklenmeyecek ölçüde olumluydu. Eşini ve çocuğunu bile yanından uzaklaştırması ve kendisini fethe adaması önemliydi. Ne yalan söyleyeyim, zaman zaman fazla &#8220;dinci&#8221; ve &#8220;milliyetçi&#8221; bulduğum yerler bile oldu. Özellikle Bizanslı ve Papa dahil Batılı yöneticileri aciz, kalleş ve korkak gösteren kısımlara gerek yoktu bence. Unutmayalım ki, Konstantin&#8217;i küçültmek, Fatih&#8217;i büyütmez; aksine onun büyüklüğünden de bir şeyler eksiltir. Filmin eleştirilmesi gereken yanları da yok değildi. Mesela Ulubatlı Hasan&#8217;a aslında bir Müslüman kızı olduğu belirtilen Era&#8217;yla bir Holivut filmindeymiş gibi gayri meşru cinsel ilişki yaşatılmış olması, ona biçilen &#8220;İslam kahramanı&#8221; tipiyle tezat teşkil ediyor. Fethi başından beri destekleyen, hatta morali bozuk olduğu sırada Fatih&#8217;e uyarı mektubu dahi yazan Akşemseddin&#8217;in, filmde misafir oyuncuymuş gibi epey geç ortaya çıkması da ciddi bir hata. Şişmanlığıyla Nasreddin Hoca&#8217;yı andıran Akşemseddin fazla rind kaçmıştı. Fatih&#8217;in Kürt hocası Molla Gürani ile Molla Hüsrev de yoktu ortada. Fatih namaz kıldırdı mı? Çandarlı Halil Paşa gibi tecrübeli bir sadrazam, hem Fatih, hem de diğer vezirler tarafından fazla aşağılanmış. İstanbul&#8217;un kuşatılmasını riskli gördüğü doğru ama bu, fethe karşı olduğu anlamına gelmez. İnisiyatifi elden kaçırmadan ve muhtemelen tahrip edilmeden alınmasını istiyordu. Lakin Zağanos Paşa da olsa kimse bir sadrazama &#8220;Dilerim sultan kelleni vurdurur&#8221; diyemez. Dese bile sadrazam bunu sineye çekmez. Bir bakanın başbakana &#8220;dilerim seni asarlar&#8221; dediğini, onun da bunu normal karşıladığını düşünün. Sonuçta kukla tiyatrosu seyretmiyoruz, değil mi? (Bu arada acizane kanaatim, Zağanos karakterinin Fatih&#8217;e daha iyi oturacağı yönünde.) Fatih ile Konstantin&#8217;in surların dışında karşı karşıya gelmesi de gerçeklere tamamen aykırı. Film icabı böyle bir sahneye ihtiyaç duyulsa bile daha gerçekçi bir formülü bulunabilmeliydi. Fatih&#8217;in, surların önünde ordusuna namaz kıldırmasının da gerçeklerle en ufak bir ilgisi yok. Bizanslıların namaz kılanlara dokunmaması bir başka tuhaflık. Kaldı ki, Fatih namaz kıldırmaz. Ayasofya&#8217;daki namazda dahi imamlığa Akşemseddin&#8217;i geçirdiğini biliyoruz. Top döküm sahneleri filmin en başarılı bölümlerindendi. Lakin &#8220;Şahi top&#8221; sanki Urban&#8217;ın yaptığı topun özel ismiymiş gibi sunuluyor. Oysa &#8220;Şahi&#8221;, büyük topların genel adıdır. Urban&#8217;ın rolü de abartılmış olup Era&#8217;yı evlatlık alması tamamen kurgu eseridir. Ayrıca İstanbul surları sanki tek kattan ibaret gibi gösteriliyor. Oysa üç kat sur vardı ve surların arasında derin hendekler bulunuyordu. Her ne kadar bunların deniz suyuyla dolu olup olmadığını bilmiyorsak da, belki de susuz olması, suyla dolu olmasından daha fazla zorlaştırıyordu kuşatanların işlerini. Konstantin&#8217;in yarı çıplak Bizanslı kadınlarla havuza girme ve aralara zoraki serpiştirilmiş öpüşme sahnelerinin de hadisle başlayan bir filmde çok sakil kaçtığını belirtelim. Sonuçta her tarihî filmde eleştirilecek noktalar bulunabilir. &#8220;Fetih 1453&#8243;ün bütün bu defoların ötesinde fetih olayını başarılı bir prodüksiyonla buluşturan ilk gerçek tarihî film olduğunu söyleyebilirim. Bundan sonra Fethin asıl mesajının filmleştirilmesi gelebilir ama oraya varmak için almamız gereken daha çok mesafe var. Çünkü Fatih&#8217;in İstanbul&#8217;u alma tutkusu, yalnız maddî değil, manevî temellere de dayanır ve filmin başında verilen muhteşem mesaj, taşa saplanan kılıç gibi orada çakılı kalmıştır. O kılıcı, oradan çıkarıp bilim ve marifet sahillerine saplamayı hedef alacak bir &#8220;Fetih 857&#8221; filmine bilseniz ne çok ihtiyacımız var. Büyük Fetih Fetihten 10 yıl sonra &#8220;Küçük cihad bitti, büyük cihada başlıyoruz&#8221; diyen bir Fatih portresi karşımızda. Medreseyi yaptırırken &#8220;cihad-ı asgardan cihad-ı ekbere müracaat&#8221; ettiğini yazdırmış vakfiyesine. Sizin anlayacağınız, İstanbul&#8217;un Fethi dahi, onun nazarında, yapılacak olan büyük ruh ve zihin açılımının yanında küçük kalır demesek bile asıl fethe basamak teşkil eder. Bu, Nurettin Topçu&#8217;nun kastettiği anlamda Büyük Fetih&#8217;tir. Bunun için başına ulema sarığı takmış, bu yüzden alimler karşısında ayağa kalkmış, bu sebeple fırsat buldukça medreselere ders dinlemeye koşmuştu. İstanbul&#8217;un mekân olarak fethi, bu Büyük Fethin &#8216;fatiha&#8217;sı olacağı için önemliydi. Fatih bu Büyük Fetih hareketini başlattı ama bitiremedi. Lakin bize o taşlarda donmuş arzuyu miras bıraktı. Nitekim Hızır Bey Çelebi, bu arzunun ipuçlarını şöyle vermişti: Feth-i Stanbul&#8217;a fırsat bulmadılar evvelûn Feth edip Sultan Muhammed didi tarih &#8216;Âhirûn&#8217;. Yani İstanbul&#8217;un fethine ondan öncekiler nail olamazken, Fatih hem onu fethetti, hem de şu tarihi düşürdü: &#8216;Sonrakiler&#8217;. Sonrakiler, yani gelecek nesiller&#8230; Yani bugün için biz&#8230; 19 Şubat 2012, Pazar]]></description>
		
					<wfw:commentRss>http://www.mustafaarmagan.com.tr/genel/buyuk-fetihin-isiginda-fetih-1453/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>9</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
