• Home
  • Genel
  • Turk Muslumanligina niye karsiyim?

Turk Muslumanligina niye karsiyim?

Turk Muslumanligina niye karsiyim?
Ahmet Kabakli hoca icin 90’li yillar gercek bir “ikinci bahar” oldu bana gore. Yillarin tecrubesinden imbikledigi tahlillerini klasik sagci-“muhafazakar” cizginin devlet-toplum ozdesligine dayanan butuncu soyleminden dikkat ayirarak usta isi yazilar yaziyor bir suredir Turkiye’de. Son birkac gundur yazdiklari ise Turkiye Muslumanligi tartismasinin birlestirici degil, tam tersine bolucu bir kamplasmaya gitme egiliminde olduguna dikkat cekiyor ve konunun bir partinin “Aleviler”den oy alabilmek ugruna gundeme getirildigini hatirlatiyordu. Ayni konuya Radikal’den Hasan Bulent Kahraman da Aleviligin devletin yeni dini olarak Turk Muslumanligi seklinde formule edildigini soyleyerek temas ediyordu. Turk Muslumanligi tartismasinin siyasî boyutu boyle tecelli ederken, kulturel boyutta konuya yaklasanlarin tezleri ise genellikle Yahya Kemal’in Turk Istanbul fikri etrafinda gelistirdigi estetize edilmis Muslumanlik anlayisina istinad ediyordu. Bu yazarlara gore bize ait bir Musluman duyarlik, bize mahsus orf ve âdetler, daha hosgorulu, daha genis bir Islamiyet yorumu gerceklesmistir Turkiye’de (ozellikle Istanbul’da). Oyleyse, diye dusunmektedirler, bu zaten var olan yorumu ihya etmek suretiyle son yillarda Islam anlayisimizi deforme eden Arap ve Iran Muslumanligina bir alternatif olarak Turk Muslumanligi gundeme getirilmelidir.

Dogrusu benim -yine altini cizerek soyluyorum- kulturel duzeyde bir Turk veya Turkiye Muslumanliginin gundeme getirilmesine hicbir itirazim yok. Hatta sehirle ilgili yazilarimda zaman zaman Istanbul’un, Bursa’nin bize mahsus cizgilerini israrla vurguladigimi okuyanlar hatirlayacaktir. Hatta hatta Islam’in yerlestigi topragin kulturuyle halluhamur olmasini, onun renk ve kokusunu almasini degil, almamis olmasini bir eksiklik olarak gordugumu soylemek istiyorum. Boyle bir kaynasmayi gerceklestirmeden Islam’i -veya herhangi bir dini- kabul etmis bir toplulugun var olacagini da, en basta kulturun tanimina aykiri olacagi gerekcesiyle muhal goruyorum.

Peki niye karsi ciktim Turk Muslumanligi ‘projesi’ne?

1) Bu proje, aslinda Ittihat ve Terakki ile siyasî sahibini bulan, Cumhuriyet’le birlikte zirvesine cikan milliyetci ideolojinin gudumunde gelistirilmis ve Ziya Gokalp’in dogrudan etkisiyle vucut bulmus Turklestirme projesinin biraz demode bir kopyasi oldugu icin.

2) Sahici bir toplumsal mesruiyet temeli bulunmadigi, tepeden inmeci bir anlayisla dayatildigi icin.

3) Din gibi bir toplumun en hassas olunmasi gereken bir kurumu uzerinde son birkac yildir artarak uygulanmakta olan manipulasyonun devami mahiyetinde oldugu icin.

4) Din ile kulturu birbirine karistirdigi, daha dogrusu dini kulture indirgeme gayretlerine, dinin mesruiyetini kulture irca ederek asli kaynaklariyla baglantisini koparmaya matuf bir girisimin (kulturel Islam) muteakip adimlarindan birisini teskil ettigi icin.

5) Her seyden onemlisi de, mefhum-i muhalifinden yola cikarak bir Kurt Muslumanligi, Cerkes Muslumanligi, Laz Muslumanligi gibi kendisine “otekiler” (hasimlar) uretmeye musait bir terim oldugu icin.

Bu siklari teker teker acmak ve hepsini genisce tartismak isterdim; ancak simdilik konuyu tadinda birakmakta yarar goruyorum.

Bir cevap yazın