Bir Osmanli ailesinin drami

Bir Osmanli ailesinin drami
Osmanli tarihinin kurulus yillarina damgasini vurmus; ancak nedense biraz golgede kalmis devlet adamlarindan Hamza Bey ve cocuklarinin hayatina derinligine baktiginda bir dram cikarmaktan alamiyor insan kendisini.

Ankara Savasi’na ve Istanbul’un fethine katilan, Kaptan-i Deryalik ve Beylerbeyilik yapmis olan, Celebi Mehmed’i Timur’a esir olmaktan kurtaran, Duzmece Mustafa olayinda agabeyi Bayezid Pasa’nin boynunun gozleri onunde vurulmasina sahit olan Hamza Bey, hayata ancak filmlerde benzerine rastlanabilecek trajik bir olayla veda etmistir (1461).

Tarihlerimize “Kazikli Voyvoda” diye gecmis olan Eflak Voyvodasi IV. Vlad, Drakula, yani Seytan lakabiyla anilir. Drakula, bilindigi gibi unlu korku romancisi Bram Stoker’in kahramanidir. Stoker, tarihlerden yararlanarak bizim Kazikli Voyvoda’yi Drakula olarak korku edebiyatina kazandirmis, actigi cigir sinemaya yansitilmis ve buyuk bir ilgi gormustur. Insanin Fatih Sultan Mehmed ve Hamza Bey’in Drakula ile mucadele ettiklerine inanasi gelmiyor!

Fatih, Kazikli Voyvoda’ya Hamza Bey’i elci olarak gonderir. Rivayete gore bir iyi niyet heyetinin basinda, padisahin isteklerini iletince celallenen Drakula, Hamza Bey basta olmak uzere heyettekilerin el ve ayaklarini vahsice kestirmis ve kaziklara oturtmustur. Hirsini yenemeyen Voyvoda, askerleriyle Bulgaristan’a kadar inmis ve 20 bin insani onune katarak esir almis ve bir orman tutarinda agaci kestirerek hepsini kaziklara oturtmustur. Bunu haber alan Fatih’in, sefere ciktigini, bu kazikli cinayet tarlasini gorup Hamza Bey’i elbisesinden tanidigini biliyoruz.

Ne var ki Hamza Bey ailesinin drami burada bitmez. Bu defa oglu Kara Mustafa Pasa, ki II. Bayezid’in damadidir, bir saray entrikasi sonucu basi kesilerek cezalandirilir. Bunun uzerine hanimi Hancerli Hatice Sultan, uzuntusunden hastalanir, vucudunda bir turlu iyilesmeyen yaralar cikar. Bursa’da kocasinin mezarina yakin olan Kukurtlu Kaplicasi’na (suyu iyi geldigi icin yaralarina) yerlesir, dertlerini sularin sifa verici hassalarina teslim eder ve “oracikta” olur.

Aile boyu dram bu defa da Hamza Bey’in torunlarinin traji-komik olaylariyla devam eder. Cami ve turbelerden baska simdi yerinde yeller esen medresesi, muallimhanesi ve imareti de olan kulliyenin basina bir kabus gibi ahlaksiz mutevelliler coker ve bu bir hastalik gibi birkac nesle sirayet eder. Once Hamza Bey’in adasi bir mutevelli, vakif malini ic eder. Medreseyi yiktirip tarla yapar ve arpa eker. Kerestesiyle de Hisar’da kendine bir ev yapar. Mahalle sakinlerinin sikayeti uzerine yapilan teftiste durumun cok daha vahim oldugu gorulur. Turbelerin kursunlari sokulmus, mihlanmis kapilar guc bela acildiginda hasirlar, sandukalarin ortuleri ve destarlarinin olmadigi, Kur’an cuzlerinin dahi goturuldugu, turbedarlarin ise ucretleri verilmedigi icin dagildigi anlasilmistir. Caminin kursunlarini sokup satmis (bu yuzden ciplak kalan kubbede incir agaci cikmistir), iki eski hasirdan baska camide pahaya gelir her seyi goturmus, demir parmakliklarini bile kendi evine koymus, personelinin ucretlerini vermeyerek camiyi atil hale getirmistir.

Vakif malina el surmenin cezasini idam edilerek cekmis olan bu zatin yerine getirilen Hamza Bey’in torunlarindan Mahmud adli mutevelli ondan da hizli cikmistir. Halk tarafindan “azlam-i halkullah”, yani yaratiklarin en zalimi diye Istanbul’a sikayet edilen bu zat, imarette 5 yil icinde topu topu 25 gun yemek pisirtmis, bahceyi ektirip kerpic kestirmistir. Ilginctir, kerpic kestirme isini epey ilerletmis ve etrafina kerpic yigarak bir turbeyi duvar icine almis; bir gun camiye gelen cemaat, kerpic bir duvar icerisine alinan turbeyi goremeyince saskina donmus; bundan baska imarette ipekbocegi beslemeye de girismistir. Anlasilan, oldukca mutesebbis bir ruha sahip bu acar mutevellileri Abdulaziz Bey takip etmis, onun da vakif malini suiistimal etmesi uzerine sikayetler sonucunda azledilmistir.

Goruldugu gibi Hamza Bey ailesi, bir lanet firtinasina tutulmuscasina Osmanli tarihi icerisinde apayri bir drama sahne olmustur. Tarih boyledir iste: Arsivlerin unutulmus dunyasina indiginizde katmer guller gibi onunuze aciliverir gizli kalmis hayatlar…

Bir cevap yazın


2 + 7 =