Sultan Osman nasıl “Genç Osman” yapıldı? 1622 Mayıs’ında Osmanlı padişahı II. Osman’ın henüz 18 yaşındayken feci bir şekilde öldürülmüş olması, onu, bir semaîde geçtiği gibi, “genç bir arslan” katına yükseltmekle kalmamış, Osmanlı…
-
-
Avrupa’nın bilinçaltında Viyana korkusu
Avrupa’nın bilinçaltında Viyana korkusu Yalnız biz değiliz ‘Viyana kapılarından iki defa döndük’ diyerek bu şehri sembolik bir “kapı” hüviyetine büründüren. Baksanıza, Avusturyalı bir siyasetçi de “1683 Sendromu”ndan söz etti ve ‘bunun modası…
-
Kır zincirlerini Osmanlı!
Kır zincirlerini Osmanlı! Kendi tarihinden utanıp sıkılan ve onu bir hayal perdesinde, çarpık çurpuk resimlerinden izlemeyi tercih eden aydınların yaşadığı bir ülkede bu sözü söylemek dahi “hamaset yapmak” sayılıyor ama olsun. Hamaset…
-
Ah o dokuz kişiden biri olabilmek
Ah o dokuz kişiden biri olabilmek Tek söz, tek bir söz kalede bir uğultu halinde duyuluyordu artık: “Allah’a emanet olun kardeşlerim.” Güneş bir mızrak boyu yükselmiş ve kale komutanı, nöbetçilere kapıyı açmalarını…
-
Osmanlı korsanları haydut değil, deniz gâzileriydi
Osmanlı korsanları haydut değil, deniz gâzileriydi Osmanlı belgelerinin kendi yönetiminde çalışan korsanları “korsan” diye adlandırmaması da gösteriyor ki, bunlar, Avrupalıların anladığı manadaki korsanlıkla geçinen “pirate”lar değildi. Peki neydi? Bostan, Müslüman korsanların devletten…
-
Feminizmi Osmanlı’ya misyonerler getirdi!
Feminizmi Osmanlı’ya misyonerler getirdi! Neden misyoner okullarının Türkiye’deki beyaz feminizm üzerindeki etkisi gündeme taşınmaz? Neden Türkiye’de kadın tarihi yazılırken bu paslı halkayı kimse tutmak istemez? Neden unutturulmak istenir ısrarla? Ya kendisi de…
-
Marx da Osmanlının kanatları altında
Marx da Osmanlının kanatları altında Virginia Woolf’un “Orlando” isimli gerçekten de tuhaf bir romanı vardır. Bilinç akışı tekniği ile yazılmıştır; ama yalnız zamanın kırılıp parçalanmasına değil, aynı zamanda mekânın da makasla biçilip…
-
Bush ve Osmanlı’da köleler, cariyeler…
Bush ve Osmanlı’da köleler, cariyeler… Beyoğlu’nda İngilizce kitaplar satın aldığım kitapçıma, “Sahi, sizde Mr. Bush’un kitaplarından bulunur mu?” diye sorarken ümitsizdim doğrusu. Ama bilgisayarda Bush adına kayıtlı bir kitap gözüküyordu işte. Yaklaşık…
-
Bosna halkı ‘Gâvur Padişah’a nasıl direndi?
Bosna halkı ‘Gâvur Padişah’a nasıl direndi? Balkanlarda Osmanlı mirası mı? Balkanlar zaten Osmanlı’nın kendisi değil mi?’ Bu netlikte meseleye bakabilen kaç tarihçimiz var? Hadi baktı diyelim, fazları şaşırmadan bu hakikati dillendiren kaç…
-
Karlofça’da bir Türk olmak
Karlofça’da bir Türk olmak 13 Kasım 1698 Cumartesi sabahı kuşluk vaktinde o zamanki Osmanlı-Avusturya sınırında bulunan Karlofça kasabası alışılmışın dışında bir hareketliliğe şahit oluyordu. O gün Habsburg, Polonya, Venedik ve Rus heyetlerinin…
-
İtalya sokaklarında Müslüman köleler!
İtalya sokaklarında Müslüman köleler! Viyana bozgunumuz üzerine Venedik ve müttefikleri, eski liman ve şehirlerini Osmanlılardan geri almak için kolları sıvamıştır. 1685’te Koron limanı fethedilir, büyük bir kısmı kadın ve çocuklardan oluşan 1300’ün…
-
Sabetay Sevi’yi Müslüman yapan Vanlı hoca
Sabetay Sevi’yi Müslüman yapan Vanlı hoca Ilgaz Zorlu’nun “Ben Bir Selanikliyim” adlı kitabıyla hareketlenen “Dönmelik” tartışması, yakın geçmişimizin, üstü bilinçli olarak örtülmüş sayfalarını birer birer açıyor. Bu gidişle son 350 yılın saklı…
-
Atatürk, Lenin’e yardım etmişti!
Atatürk, Lenin’e yardım etmişti! Tarih önce mat yüzünü gösterir. Sanırsınız ki, bütün anlatacağı bu kadardır. Tarihçilik biraz da o aldatıcı tabakayı kazımaya başlayıp altta gizlenen harareti meydana çıkarma becerisidir. Tarih, zannedilenin tersine,…
-
Nizam-ı Cedid Bosna’da nasıl “Nizam-ı Yezid” oldu?
Nizam-ı Cedid Bosna’da nasıl “Nizam-ı Yezid” oldu? Bosnalılar Osmanlı yönetimini ‘Osmanlı’ olarak kalmaya zorluyor, ‘Osmanlısın sen, Osmanlı kal’ diyorlardı. Zannediyorlardı ki, İstanbul yine aynı İstanbul’dur, tahtın sahibi yine, babaları kabul ettikleri Fatih…
-
Bosna’ya Paşa Geldi!
Bosna’ya Paşa Geldi! Bosna’nın soluk kesen yakın tarihine yaklaşırken, mevcut kavramlarımızı bir kenara koyarak bakmamızda yarar var. Zira Osmanlı tarihine merkezden, devlet-merkezli olarak bakmanın bizi ne kadar derinden yanıltacağını ancak “taşra”nın ilk…
-
Avrupalı aydının elindeki ateş topu: Osmanlı
Avrupalı aydının elindeki ateş topu: Osmanlı Despotizm damgasını bir kez yemiş Osmanlı; kim silebilir ki? Maalesef bir kısım Avrupalı aydınların bizden daha etkili leke çıkartıcılara sahip olduklarını kabul etmemiz gerekecek. Mesela şu…
-
“Osmanlı kiliseleri” veya Abdülhamid sinagog yaptırmış mıydı?
“Osmanlı kiliseleri” veya Abdülhamid sinagog yaptırmış mıydı? Osmanlı toplumu tabiri, aslında bugün zannettiğimizden çok daha geniş ve biraz da ‘karışık’ bir manzara arz etmekteydi. Bugünkü daraltılmış ufkumuza sığmamakta direnen bu kavimler kazanında,…
-
Kardeş katli maddesi Fatih’in midir?
Kardeş katli maddesi Fatih’in midir? Yığınla kavramı tek bir çuvala doldurarak tartışmanın iflah olmaz tiryakileriyiz. Kardeş katli de Osmanlı tarihi alanındaki bu “metafizik çuvallar”dan birisi; belki de birincisi. Baba da öldürülse, torun…
-
Kardeş katilinin sırrı
Kardeş katilinin sırrı Kardeş katli meselesi, gerçekten de birçok önyargımızı kendisine -kimi zaman şehvetle- boşalttığımız bir tür çöp kutusu işlevini görmüştür. Bu çöp kutusunda yanılgılarımız kadar tarihe söyletmek istediklerimiz de yan yana…
-
Pazar sabahınıza güller yollayamadım belki…
Pazar sabahınıza güller yollayamadım belki… Geçmişimiz üzerindeki koyu gölgeler, geniş okuyucu kitlesinde tarihe ilgiyi artıran bir etki yapıyor. Hatta kışkırtıyor. Kimse “resmî” tarihten memnun değil. Lakin bu resmî tarihin yerine geçecek “asıl”…