“Hırçın Sezer”e veda 1993’ün başlarıydı. Osmanlı Ansiklopedisi’ni çıkartıyorduk Ağaç Yayıncılık’ta. “Minyatür”, “Soyutlama”, “Padişah Portreleri”, “Osmanlı Gravürleri” adlı yazılarla ansiklopedimizi renklendiren ve yalnızca sesinden tanıdığım Sezer Tansuğ’u görmeye gittim. Galatasaray’daki bir pasajın bodrum…

İnsan sussa da şehir konuşur  Antropolog Marcel Mauss, bir Avustralya yerlisinin evini uzun uzadıya tasvir ettikten sonra biraz da hayretini gizleyemeyerek, “Buradaki her şey, bütün eşya sanki konuşmaktadır sizinle.” der. Doğrusu insan-mekan…

Bir Osmanlı ailesinin dramı  Osmanlı tarihinin kuruluş yıllarına damgasını vurmuş; ancak nedense biraz gölgede kalmış devlet adamlarından Hamza Bey ve çocuklarının hayatına derinliğine baktığında bir dram çıkarmaktan alamıyor insan kendisini. Ankara Savaşı’na ve…

Basın “birinci kuvvet.” Neden?  Hürriyet gazetesinin eski sahibi Erol Simavi, 19 Mayıs 1988 tarihinde bakın basın ile ordunun konumlarını nasıl belirlemiş: “Basın için dünyada beş büyük kuvvetten biridir, dördüncü kuvvettir derler. Bu söz…

‘İnebahtı’ şarabı… Köyün tek delisi ben miyim yoksa?Sabah kahvaltısında radyodan gevrek ses tonuyla gazeteleri okuyan spikerin sözleri kulağımda bir tokat gibi patlayıverdi. Habere göre Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel onuruna İspanya Kralı Juan Carlos…

İkinci zaman”ın saltanatı  Bursa ile ilk karşılaşmam gerçi 1967 yılının ağır rutubet kokan bir Ağustos gününe denk gelir; ama onu asıl, koynunda çocukluktan gençliğe doğru hızla yol aldığım o baş döndürücü sath-ı…

Yazar ne işe yarar? On dokuzuncu yüzyılın bitimine 4 yıl kala, gelecekte ünlü bir teolog ve tarih felsefecisi olacak olan genç Ernst Troeltsch, bir toplantıda kürsüye fırlıyor ve meslektaşlarının rahatını kaçıran cümlesini…

Şehir kurmanın kültürümüzdeki temelleri Rivayete göre Lokman Hekim, deniz kenarında, kuzey ve güneyi kapalı olan Bâbil’deki bir şehri ziyaret eder. Ahalisi en fazla kırk yaşına kadar yaşamakta ve daha delikanlı iken sakalları…

İslâm ve ‘Türk İslâmı’ Yahyâ Kemâl, Siyâsî ve Edebî Portreler adlı kitabında Dârülfünun’un meşhur felsefe müderrisi Babanzâde Ahmed Naim’le aralarında geçen bir tartışmayı hatırlar. Bugünkü Edebiyat Fakültesi binasının yerinde daha önce Zeynep…

Seyyid Hüseyin Nasr ile Konya’da üç gün Karlı, buzlu bir İstanbul akşamı. İnsan Yayınları’nın sahibi İlhan Akıncı’nın davetiyle dostlar mütevazı bir mekânda bir araya toplandık: E. Nazif Gürdoğan, Ahmet Kot, Numan Kurtulmuş,…

Dilin mantığı Her dil, kendi mantığını örer, kendi mantığını kurar. Ve her dilin mantığı, gücünü dilin kökündeki inanılmaz bir güce sahip yaşama iradesinden alır. Alfabesi değişse de, yabancı dillerin zaman zaman “boyunduruğuna…

Sahte Doğu’nun maskesini sıyıran kitaplar Bugün dünya ölçeğinde anlaşıldığı biçimiyle ‘Doğu’, oryantalizmin mamulüdür; farkına varsak da, varmasak da bizi de kendimizin yeni bir kavramlaştırmasına, oryantalizmin Doğu’yu anlama tarzına zorlayan yayılma sürecini de…

Patika Hiç patikadan, yani orman veya dağ yollarından yürüdünüz mü? Hani o belli belirsiz, aniden ortaya çıkan ve kâh genişleyip kâh daralan, bazen hiç beklenmedik bir anda kesiliveren ve sonra insanı endişe…

Sekülarizasyon (laikleşme) efsanesi Sekülarizasyon sosyolojinin ürettiği modern, ‘bilimsel’ bir efsane; hem de makro-teorilerin baştacı ettiği türden yaldızlı bir efsane… Bu efsaneyi düzenler arasında Comte, Marx, Weber ve Durkheim da var. Din, modern…

İngiliz Sarayı’nda Rus kanı! Geçen hafta yazdığım “İngiltere Kraliçesi Alman mı?” başlıklı yazı ilgiyle karşılandı. Demek ki, bir ülkenin -sembolik de olsa- başında bulunan insanların ülkenin milliyeti ile özdeş olması gerektiği yolundaki…

Siyaset ve din Dinin siyasetle ilgisinin dinler içerisinde çeşitli düzeylerde kabul veya reddedildiğini biliyoruz. En bariz örneğini Hz. İsa’nın “Bir yanağına vurana öbür yanağını çevir” sözünde bulan mustağni tavırdan dinin peygamber-krallarla özdeşleştirildiği…

Cinsellik ve ölüm Çağların mizaçları olduğuna inanır mısınız? Onların insanın bazı hasletlerini sonuna kadar temeyyüz etmesine izin verirken diğer bazılarını nasıl örtbas ettiğini gözlerken gizlediğini siz de gözlemlediniz mi? Her çağın bastırdığı…

Ağacın sembolik dili Kitab-ı Dede Korkut, bize ilk bakışta son derece garip gelebilecek bir ağacın tasvirini vermektedir: “Başına baksam başsız bir ağaç, ayaklarına baksam ayaksız bir ağaç…” Nedir burada kastedilen acaba? Kuşkusuz…

Bir şehir bize neler söyler? Şehir Asla Unutmaz adlı kitabım çıktıktan sonra bana en çok sorulan sorular, bir şehri edilgin, pasif bir nesne olarak değil, etkin, aktif bir özne olarak yorumlayışıma yönelikti.…

İslam düşüncesinde bir “ayrık otu”-2 Muhammed Âbid el-Câbirî, 1936 Mağrib doğumlu bir düşünür ve felsefeci. Dilimize iki önemli kitabı çevrildi: Arap Aklının Oluşumu (İst. 1997, İz Yayıncılık) ve İslam’da Siyasal Akıl (İst.…