Seyyid Hüseyin Nasr ile Konya’da üç gün Karlı, buzlu bir İstanbul akşamı. İnsan Yayınları’nın sahibi İlhan Akıncı’nın davetiyle dostlar mütevazı bir mekânda bir araya toplandık: E. Nazif Gürdoğan, Ahmet Kot, Numan Kurtulmuş,…

Dilin mantığı Her dil, kendi mantığını örer, kendi mantığını kurar. Ve her dilin mantığı, gücünü dilin kökündeki inanılmaz bir güce sahip yaşama iradesinden alır. Alfabesi değişse de, yabancı dillerin zaman zaman “boyunduruğuna…

Sahte Doğu’nun maskesini sıyıran kitaplar Bugün dünya ölçeğinde anlaşıldığı biçimiyle ‘Doğu’, oryantalizmin mamulüdür; farkına varsak da, varmasak da bizi de kendimizin yeni bir kavramlaştırmasına, oryantalizmin Doğu’yu anlama tarzına zorlayan yayılma sürecini de…

Patika Hiç patikadan, yani orman veya dağ yollarından yürüdünüz mü? Hani o belli belirsiz, aniden ortaya çıkan ve kâh genişleyip kâh daralan, bazen hiç beklenmedik bir anda kesiliveren ve sonra insanı endişe…

Sekülarizasyon (laikleşme) efsanesi Sekülarizasyon sosyolojinin ürettiği modern, ‘bilimsel’ bir efsane; hem de makro-teorilerin baştacı ettiği türden yaldızlı bir efsane… Bu efsaneyi düzenler arasında Comte, Marx, Weber ve Durkheim da var. Din, modern…

İngiliz Sarayı’nda Rus kanı! Geçen hafta yazdığım “İngiltere Kraliçesi Alman mı?” başlıklı yazı ilgiyle karşılandı. Demek ki, bir ülkenin -sembolik de olsa- başında bulunan insanların ülkenin milliyeti ile özdeş olması gerektiği yolundaki…

Siyaset ve din Dinin siyasetle ilgisinin dinler içerisinde çeşitli düzeylerde kabul veya reddedildiğini biliyoruz. En bariz örneğini Hz. İsa’nın “Bir yanağına vurana öbür yanağını çevir” sözünde bulan mustağni tavırdan dinin peygamber-krallarla özdeşleştirildiği…

Cinsellik ve ölüm Çağların mizaçları olduğuna inanır mısınız? Onların insanın bazı hasletlerini sonuna kadar temeyyüz etmesine izin verirken diğer bazılarını nasıl örtbas ettiğini gözlerken gizlediğini siz de gözlemlediniz mi? Her çağın bastırdığı…

Ağacın sembolik dili Kitab-ı Dede Korkut, bize ilk bakışta son derece garip gelebilecek bir ağacın tasvirini vermektedir: “Başına baksam başsız bir ağaç, ayaklarına baksam ayaksız bir ağaç…” Nedir burada kastedilen acaba? Kuşkusuz…

Bir şehir bize neler söyler? Şehir Asla Unutmaz adlı kitabım çıktıktan sonra bana en çok sorulan sorular, bir şehri edilgin, pasif bir nesne olarak değil, etkin, aktif bir özne olarak yorumlayışıma yönelikti.…

İslam düşüncesinde bir “ayrık otu”-2 Muhammed Âbid el-Câbirî, 1936 Mağrib doğumlu bir düşünür ve felsefeci. Dilimize iki önemli kitabı çevrildi: Arap Aklının Oluşumu (İst. 1997, İz Yayıncılık) ve İslam’da Siyasal Akıl (İst.…

Kalem kudreti Necip Fazıl’ın 1939’da Boğaziçi ile ilgiyi yazdığı yazıların ayrı bir önemi vardır. Üstad, Beylerbeyi’nde oturmaktadır ve Şirket-i Hayriye vapurları ile işine gidip gelmektedir. Boğaz’da başlatılan hoparlörlü gramofon çalınan vapur seferlerinden…

Çıkmazların ruhu Çocukluğumun çıkmaz sokaklarda geçtiğini söylersem belki de abarttığımı düşüneceksiniz. Bir memur çocuğu olduğumdan babamın hangi sevk-i kaderle çıktığını asla kestiremeyeceğim “tayin”leri bizi Anadolu’nun bir ucundan öbürüne sürüklerken kendimi ileriki yıllarda…

Lekeli bilgi Batı zihniyetinde Doğu’nun yeniden kurgulanışı, gelenek ve modernlik tartışmalarında da kendisini ele vermektedir. Dünya üzerinde birçok sosyal bilimci için gelenek, neredeyse mutlak bir biçimde Doğu ile özdeştir. Ama Doğu’ya verilen…

Nietzsche’nin çığlığı Heidegger bir yerde şöyle der: “Düşünme (Denken), ancak asırlardır kutsadığımız aklın gerçekte düşünmenin en muannid düşmanı olduğunu fark ettiğimiz noktada başlar.” Nietzsche, söylendiğinden beri yaygın bir yanlış anlamaya kurban gitmiş…

Hausmann’ın Paris’inden A. Vefik Paşa’nın Bursa’sına (2) Anlaşılan yaptıkları biraz da Bedrettin Dalan’ın İstanbul’da yaptıklarına benzetilmiş olacak ki, ‘Bursa’nın kurtarıcısı’ olarak onu birinci dereceden nişan-ı Osmanî ile ödüllendirenler kendisini yeniden, bu defa…

Erotizmin gölgelediği harem gerçeği Sarayı’nı ziyaretinde Sultan II. Murad’ın çıplak cariyeleri seyrettiği bir havuzdan söz etmiştir. Osmanlı tarihinde çok-eşliliğin ve cariye tutkusunun zirvesi kabul edilen III. Murad için de, Sultan İbrahim ve…

Mevlevî sikkesinden su içmek Çocukluğun muğlak zemini hangi mutlak zamanlardan demir almıştır, bilinmez. Bilinmez ama yine de hayatın bitmek bilmez gibi görünen gergefinde açılan bir rahne, bizi çocukluğun mesut saatlerindeki efsunkâr anların…

Aydınlanma çağında şehir-tabiat tartışması Geçen yazımızda Capra’nın kadın ile tabiatın geleneksel kültürdeki özdeşliğinin modern dünya görüşü ile birlikte nasıl bir istismar ilişkisine dönüştüğünü ve bu özdeşliğe müennes (dişil) bir karakter arzeden Doğu/İslâm…

Mekke’ye yürüyen sular Hurda, her tarafından uğultular gelen, kaportasında azman delikler olan bir köy minibüsünde tanışmıştık kendisiyle. Minibüsün ışıkları yanmadığı için birbirimizi ancak karşıdan gelen arabaların yüzümüzde çırpınan aydınlığında enstantaneler halinde seçebiliyorduk.…