Biz tarihi incelerken tarih de bizi inceler! İbn Rüşd Sempozyumu’nu bahane ederek bu Endülüslü fakih-feylesof üzerine birkaç yazı yazdığımı hatırlayacaksınız. Aklınıza şöyle sorular takılmış olabilir: Ne faydası var İbn Rüşd’ü bugün yeniden…
-
-
İstanbul’da bir endülüs rüzgarı
İstanbul’da bir endülüs rüzgarı Geçtiğimiz hafta sonu 3 gün boyunca Endülüslü “İslam feylesofu” İbn Rüşd konuşuldu Üsküdar-Bağlarbaşı’nda. Yerli yabancı pek çok bilim adamının katıldığı budüşünce şöleni (“sempozyum” şölen demektir zaten) ilgiyle takip…
-
Vatanından ve çağından sürgün
Vatanından ve çağından sürgün Almanya modern çağın laboratuvarıdır bir bakıma; modernliğin problemlerinin yoğunlaştırıldığı, konsantre edilerek yaşandığı bir coğrafyadır. Modernleşmeye, endüstrileşmeye, milliyetçiliğe, emperyalist emellere, Aydınlanma’ya hep trenin son vagonuna kendisini atarak yetiştiğinden olacak,…
-
Eleştiri ve demokrasi
Eleştiri ve demokrasi Modern Batı felsefesini, sosyal bilimlerini, kültürünü vs. eleştiriyor ya da tartışıyoruz bu köşede bildiğiniz gibi. Modern ideolojilerin arka planına ilişkin çeşitli yorumlar yapıyoruz; yapmalıyız da. Ancak ciddi ciddi dirsek…
-
Et ve taş
Et ve taş Öyle başlığa bakıp da önünüze kanın sos olarak kullanıldığı bir tabak İtalyan makarnası da benim süreceğimi zannettinizse aldanacağınızı bilmenizde yarar var. Bu yazının güncellikle uzaktan yakından bir ilişkisi yoktur.…
-
Neredesin Sinan!
Neredesin Sinan! Önceki hafta yine bu köşede kaleme aldığım “Mimar Sinan’ın kafatası nerede?” yazısı etkisini yavaş yavaş göstermeye başladı. Özellikle TÜYAP’ta karşılaştığım gençler yazıyı büyük bir heyecanla okuduklarını söylüyor ve yayınından sonra…
-
Apo’yu ikinci Cem Sultan yapmayalım!
Apo’yu ikinci Cem Sultan yapmayalım! Gereğinden fazla telaşlı, aceleci ve heyecanlıyız. O çok bel bağladığım sağduyumuz, birileri gaza abanınca sırra kadem basıyor ve tanınmaz bir hale geliyoruz. Yerinde ve zamanında tepki gösteremediğimiz…
-
Doğu despotizmi
Doğu despotizmi “Kendi”mizi anlamanın önündeki en kalın engelin gözlerimizin önüne farkına varmadan çektiğimiz ideolojik tül perde olduğunu ne zaman fark edeceğiz acaba? Gün geçmiyor ki, tarih hakkında hüküm verme salahiyetini kendisinde bulan…
-
Altı cami, üstü tuvalet!
Altı cami, üstü tuvalet! Yalnız Osmanlı mimarisinin değil, dünya mimarlık tarihinin de önemli sentezlerinden birisinin üzerinde gerçekleştirildiği bir eserdir Bursa’daki Hüdavendigar Camii. Sosyal ve eğitsel ihtiyaçları dini bir yapının bünyesinde bir arada…
-
Mimar Sinan’ın kafatası nerede?
Mimar Sinan’ın kafatası nerede? İnsanlık tarihinin yetiştirdiği en büyük mimari dehalardan birisi olan Mimar Sinan’ımızın kafatasının mezarından çıkartıldığını, dahası bugün kayıp olduğunu biliyor muydunuz? Kaç gündür eşe dosta içim yanarak, hicap duyarak,…
-
Çocukluğun unutulan dili
Çocukluğun unutulan dili Geçen haftaki yazımda modern toplumun fertlerinin ordu gibi katı ve standart bir eğitime tabi tutulmuş olmasının modern çocukluk paradigmasının oluşumundaki payını ele almış ve bu eğitim anlayışının bütün toplumu…
-
Sansür ve Kırca
Sansür ve Kırca Adnan Adıvar anlatıyor: Bir dergi çıkartmaya karar vermişler arkadaşlarıyla. Nereden icap ettiyse bir arkadaşı zamanın üstadlarından Cenab Şehabeddin’den bir yazı kopartmış ve sevinç içinde derginin idarehanesine koşmuş. Yazıyı koymuşlar…
-
Ulema ve çocuk
Ulema ve çocuk Farkında mısınız bilmiyorum, gazetemiz yazarlarından Mustafa Ruhi Şirin örnek bir tavırla üzerine basa basa yazıyor çocukluğun nevzuhur bir icat, hatta modern toplumun ürünü olduğunu ve en azından Fransız İhtilali’ne…
-
Şark klasikleri meselesi
Şark klasikleri meselesi Geçtiğimiz haftalarda, STV’de zevkle izlediğim “Açık Görüş” programının konuğu, sevgili Beşir Ayvazoğlu ağabeydi. Kürşat Bumin, Etyen Mahçupyan ve Ali Bayramoğlu’nun (“sundukları” demeyeceğim) müzakereye açtıkları konular gerçekten de zaman zaman…
-
Şatıbi’nin kalemi
Şatıbi’nin kalemi Türkiye’de pek az tanınan Cabiri’nin “Türk Müslümanlığı”na benzer yanları epey fazla olan bir “Mağrip Müslümanlığı” iddiası vardır. Buna göre Kuzey Afrika ve Endülüs’teki İslam, bizim coğrafyamız da içinde olmak üzere…
-
Aşkın devlet ve toplum
Aşkın devlet ve toplum Siyasal mühendisler ile toplum mühendisleri baş başa verip toplumdaki bazı organize olma yönündeki eğilimlerin başının daha küçükken ezilmesi yönünde fikir imal ediyor ve bunları uygulanması için icracıların önüne…
-
Milliyetçiliği tartışmak
Milliyetçiliği tartışmak Geçtiğimiz cumartesi günü panelist olarak Tarık Zafer Tunaya Kültür Merkezi’ndeydim. “Türk Müslümanlığı” konulu bir “beyin fırtınası” yapılacaktı kamuoyuna duyurulduğu üzere. “Yapılacaktı” deyişime bakmayın, yapıldı yapılmasına; ama panelist olarak çağrılan Nur…
-
Uludağ’ın manevi tarihi
Uludağ’ın manevi tarihi Doğrusunu söylemek gerekirse Bursa Şehrengizi adlı kitabım yayınladıktan sonra bir süre Bursa hakkında yazmak istemiyordum. Artık elimden çıkmış ve istiklalini ilan etmiş olan kitabım ben destek olmadan meramımı anlatabilsin;…
-
Kültürü anlamaya doğru
Kültürü anlamaya doğru Sosyal bilimlerde hakkında en fazla tanım girişiminde bulunulmuş terimlerden birisi olan kültür, çağımızda adeta yeniden keşfedilmiş ve “Cultural Studies” adlı yeni bir araştırma alanı doğmuştur. İster antropolojik-organizmacı boyutlarıyla ele…
-
Osmanlı’ya yeniden bakmak
Osmanlı’ya yeniden bakmak Sen çok yaşa e mi Roads Murphey! Nicedir cevabını aramakta olduğum bir soruya bu kadar gür sesle cevap aradığın için, hatta kırk yıldır Osmanlı tarihiyle uğraşıp da hala kıskacına…